Dick Schippers is 56 jaar. Als kind speelde hij stiekem op het terrein van het psychiatrisch ziekenhuis én hij werkt er ook al de helft van zijn leven. Als er iemand is die met passie over de WA-Hoeve en de natuur kan vertellen, is het Dick. Met plezier maakte de coördinator terreinbeheer op een vrijdagmiddag tijd om met ons te praten over zijn werk.

“Ik ben coördinator terreinbeheer op de WA-Hoeve. Een geweldige baan, want ik kan de twee mooiste dingen in het leven combineren: natuur en mensen! Hoewel ik nu veel regel, loop ik ook nog veel buiten. Voor inspectie en controle én omdat we cliënten van Altrecht begeleiden. Ze helpen ons met het werk als onderdeel van de re-integratie en resocialisatie.”

Dit gebeurt vanuit de organisatie Coöperatie de Weijk. Het bedrijf dat al jaren door BPD wordt ingehuurd om de openbare ruimte op de WA-Hoeve te onderhouden.

Bomen kappen: soms moet het gewoon
Al vrij snel gaat ons gesprek over bomen en hoe dat werkt met kappen. Dick is duidelijk: “Als er niet gekapt hoeft te worden, doen we het niet. Elk groen is ons dierbaar. Maar soms zijn bomen ziek of gevaarlijk ontworteld/kapot door ouderdom of storm en kunnen we niet anders. Er mogen natuurlijk geen onveilige situaties ontstaan.” BPD en Altrecht voeren jaarlijks een bomeninspectie uit en op basis van de bevindingen worden bomen gesnoeid en waar nodig ook gekapt.

Terug planten
Na een kapmelding gaat Dick aan de slag. “Soms kappen we zelf, soms schakelen we een bedrijf in. Dat hangt af van onze beschikbaarheid en de locatie van de boom. Bomenonderhoud langs de wegen doen we niet zelf, dat besteden we grotendeels uit. Het mooie is dat je echt wel mag kappen als het nodig is, maar je krijgt dan wel een inboetplicht. Voor elke boom die je kapt, moet je een nieuwe terug planten. Bij voorkeur op dezelfde plek, maar als het niet anders kan, mag de nieuwe boom ook elders staan.”

Cultuurhistorische lanen herstellen
Dick haalt een voorbeeld aan ten aanzien van de bomenlaan op WA-Hoeve, een natuurhistorisch lint met bomen van meer dan 100 jaar oud. “Dit zijn Amerikaanse eiken. Destijds zijn deze exoten geplant om snel een mooie laanstructuur te krijgen. De Amerikaanse eik groeit sneller, maar heeft als nadeel dat hij ook sneller oud en op is. Daarom moeten we soms een boom in de rij kappen. We probeerden een Hollandse eik terug te plaatsen, maar de schaduw die de andere grote bomen geven hielden groei tegen. Nu kiezen we voor een moeraseik die ook goed groeit als er minder licht is.”.

Honingbij behoudt huis
Soms wordt besloten niet te kappen, terwijl een boom wel dood is. Zo ook bij de boom in de zorgkern. Daar zit namelijk al 15 jaar een honingbijennest in. “Heel bijzonder, want zo’n type bij komt meestal niet in het ‘wild’ voor. Deze bijen zie je vooral bij imkers. We hebben de top eruit gehaald en de boom gekort tot een meter of 5. Nu staat er alleen een stam. Dat is nou liefdevol natuurlijk beheer.” Omdat sommige wandelaars en cliënten vonden dat de bijen overlast leverden, is samen met BPD gekeken of de stam verplaatst kan worden naar een andere plek. Maar voor het behoud van de bijen is het belangrijk dat de boom blijft waar die is. En dat doen we dan ook.

Bosch & Hei
Bij de transformatie van het instellingsterrein naar een woon- en werkomgeving spelen de bossen en heide een grote rol, vandaar dat gekozen is voor de naam Bosch & Hei. Gezonde behoudenswaardige bomen koesteren we en woningen worden zo gebouwd dat deze bomen kunnen blijven staan. De cultuurhistorische lanen blijven behouden en worden zelfs in ere hersteld Ook komt er extra natuur. Als afscherming tussen privétuinen en openbaar gebied worden inheemse beplantingsoorten aangeplant. De huidige ‘bewoners’ behouden natuurlijk hun plek in het gebied, dus waar nodig en mogelijk blijven ook dode bomen staan, zodat ze hierin kunnen verblijven. De samenwerking met Dick en zijn team zetten we met plezier voort. Waar vind je nu iemand die zo betrokken is bij een gebied? Wil je meer lezen over Dick, lees dan ook het volgende artikel.
Ben je benieuwd naar de visie van BPD, klik hier!

Wat je als terreinbeheerder doet aan de effecten van klimaatverandering
Al eerder lieten we Dick Schippers, coördinator terreinbeheer WA-Hoeve, aan het woord. Dit keer zoomen we met hem in op de klimaatverandering. Dick werkt al 27 jaar op het terrein en ziet van heel dichtbij wat het effect is van het steeds zachter wordende klimaat.

“Als groenvoorzieners krijg je als eerste te maken met klimaatverandering. Zo zien we steeds meer beestjes die voorheen alleen in Zuid-Europa leefden. De afgelopen 20 jaar hebben ze hun leefgebied kunnen vergroten, met alle gevolgen van dien. De processierups die alleen in Limburg voorkwam, heeft de kans gegrepen om over de ‘eikensnelweg’ de andere kant van het land op te bewegen. Ook op de WA-Hoeve hebben we last van de rups. We bestrijden de plaag zelf met speciale kleding en tools.”

47 hectare ga je niet even sproeien
“Ook de aanhoudende droogte is een groot probleem. Daar worstelen we wel mee, want je gaat een terrein van 47 hectare niet even sproeien. Het gevolg is dat veel bomen het zwaar hebben en sommige zelfs niet overleven. Het enige wat we kunnen doen is nieuwe beplanting zorgvuldig kiezen. Meer inheemse soorten die bestand zijn tegen lange droogte en hevige regenval. Om die reden plant ik onder andere geen nieuwe hortensia’s meer. Die vinden droogte gewoon echt niet fijn.”

De toekomst wordt beter
Op dit moment is er nog geen wadi in de WA-Hoeve, maar volgens Dick zal die er vast komen. “Ontwikkelaars van nieuwbouwplannen moeten de afvoer van hemelwater zelf regelen. Regenwater dat op de daken van nieuw te bouwen woningen valt mag niet worden afgevoerd op het riool. Als er straks gebouwd gaat worden, hoop ik dat er voorzieningen worden getroffen die regelen dat het regenwater langer in de bodem wordt vastgehouden, zodat de natuur er langer van kan profiteren.”

Ruimte geven aan de natuur
Als we vragen of Dick nog tips heeft, is hij voorzichtig.

Ik draag de natuur hier wel een warm hart toe. Doordat dit gebied jarenlang alleen maar toegankelijk was voor medewerkers en cliënten was het rustig en heeft de natuur zijn gang kunnen gaan. Het zou mooi zijn als de ontwikkeling met respect voor de huidige natuurwaarden gebeurt en dat er binnen de ‘rode kaders’ ruimte wordt gegeven aan de natuur.”

Bosch & Hei
Bij de transformatie van het gebied naar een woonomgeving is behoud en versterken van de natuurwaarden het belangrijkste aandachtspunt. Een deel van het terrein is al jaren in eigendom van ontwikkelaar BPD en deze heeft er de afgelopen jaren bewust voor gekozen het prachtige gebied niet in de schijnwerpers te zetten om te voorkomen dat het een recreatieve trekpleister wordt. Ook bij het toekomstige gebruik ligt het accent op wonen en de natuur en zijn de overige functies te gast.

Het regenwater dat op de daken en de straat valt, wordt straks niet meer via het vuilwaterriool afgevoerd, maar opgevangen in wadi’s en rechtstreeks in de bodem geïnfiltreerd. De manier waarop dit gebeurt wordt besproken met de ‘buren’ van het Utrechts landschap en Reinaerde en vervolgens zorgvuldig ontworpen. Zo voorkomen we dat we te veel water naar de heidevelden leiden bijvoorbeeld. Ben je benieuwd naar de visie van BPD, klik hier.